Хто інвестуе ў стартапы беларусаў на Pre-Seed

01SMOK Ventures

SMOK Ventures

Польска-амерыканскі фонд SMOK Ventures інвестуе на ранніх стадыях у прадпрымальнікаў з Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, у тым ліку фаўндараў, якія пераехалі ў ЗША. Фонд гатовы ўкладацца ў праекты яшчэ да з’яўлення выручкі, асабліва калі за імі стаяць дасведчаныя прадпрымальнікі. Ад тых, хто ўпершыню стварае стартап, чакаюць хаця б першых пацвярджэнняў попыту.

SMOK Ventures — адзін з рэкардсменаў па інвестыцыях у беларусаў на стадыі Pre-Seed у гэтым аглядзе. У кастрычніку 2025 года кіроўны партнёр фонду Борыс Муселяк у інтэрв’ю dev.by паведаміў пра інвестыцыі адразу ў чатыры стартапы:

• No Cap — AI-агент, які кансультуе фаўндараў наконт фандрайзінгу і пошуку інвестараў.
• FAMS (раней — Richarge) — праграма, якая дапамагае бацькам будаваць адносіны з дзецьмі. Цяпер гэты стартап ужо неактыўны.
• Bitskout — AI для кампаній прафесійных паслуг: аўтаматызуе збор дакументаў, апрацоўку запытаў кліентаў і руцінныя аперацыі бухгалтарскіх і юрыдычных фірмаў.
• Slickshift — AI-платформа для камунікацый у лагістыцы.

Муселяк часта кажа, што інвестуе найперш у фаўндараў. І сапраўды: FAMS развівала беларуска Алена Малюціна, якая раней ужо мела досвед развіцця стартапа. Сярод сузаснавальнікаў Slickshift — Аляксей Кульбей, які раней працаваў над Base CRM, набытай Zendesk. Bitskout заснавалі Ілля і Аляксей Зяленкіны, якія пабудавалі добрыя кар’еры ў вялікіх тэхналагічных кампаніях. Асобна Муселяк адзначыў, што стартап развіваюць браты. Сярод сузаснавальнікаў No Cap быў Аляксандр Невядоўскі, які ўдзельнічаў у стварэнні WANNA, набытай Farfetch.

Акрамя таго, у выпадку з No Cap фонд даволі хутка выйшаў з інвестыцыі: SMOK інвеставаў у 2025 годзе, а ў сакавіку 2026-га стартап набыла амерыканская Audos. Праўда, умовы здзелкі не раскрываліся.

02FIRSTPICK

FIRSTPICK

Літоўскі фонд FIRSTPICK пазіцыянуе сябе як інвестар першага чэка ў балтыйскіх фаўндараў. Працуе па двух напрамках: інвестуе ў стартапы на самых ранніх стадыях праз акселерацыйную праграму і непасрэдна ўдзельнічае ў Pre-Seed-раўндах. Для гэтага існуюць асобныя інвестыцыйныя структуры — Accel Fund і Seed Fund.

Сярод інвестыцый FIRSTPICK у фаўндараў-беларусаў за апошнія тры гады — напрыклад, стартап Skarbe, AI-асістэнт, які дапамагаў прадпрымальнікам весці продажы без пастаяннага ручнога абнаўлення CRM. Фонд узначаліў раўнд на $600 тыс. улетку 2025 года, але ў сакавіку 2026-га фаўндар публічна паведаміў пра закрыццё праекта.

Таксама раней FIRSTPICK паспяхова інвеставаў у BeautyTech-стартап Ama Care: стартап прайшоў акселерацыйную праграму фонду, затым каманда паведаміла пра прыцягненне €500 тыс., а яшчэ праз паўтара года Ama Care набыла кампанія Lovi. Умовы здзелкі не раскрываліся, пры гэтым Lovi сёння ўваходзіць у актыўны партфель FIRSTPICK.

03ULTRA.VC

ULTRA.VC

Кіпрская кампанія ULTRA.VC пазіцыянуе сябе як інвестар ранніх стадый з уласнай акселерацыйнай праграмай. Працуе з еўрапейскімі стартапамі, арыентаванымі на міжнародныя рынкі. Па колькасці выяўленых праектаў з беларускімі каранямі ў партфелі ULTRA.VC — лідар гэтага агляду: мы знайшлі адразу пяць кампаній.

• Maramora — платформа для псіхалагічнага дабрабыту на скрыжаванні мастацтва і псіхалогіі. Цяпер праект неактыўны.
• Thera — AI-дзённік для псіхалагічнай падтрымкі: дапамагае карыстальнікам асэнсоўваць эмоцыі і перажыванні праз запісы і дыялог з AI.
• Elatra — B2B-платформа для коўчынгу і развіцця супрацоўнікаў тэхналагічных кампаній.
• Govar — платформа для практыкі размоўнай англійскай з людзьмі з розных краін.

Нядаўняя інвестыцыя ULTRA.VC — стартап Naoma, AI-відэаагент, які праводзіць персаналізаваныя дэманстрацыі B2B-прадуктаў, адказвае на пытанні патэнцыйных кліентаў і дапамагае аўтаматызаваць продажы. У лютым 2026 года фонд узначаліў Pre-Seed-раўнд на $440 тыс.

04Symvan Capital

Symvan Capital

Брытанская венчурная кампанія Symvan Capital кіруе фондамі ў межах дзяржаўных праграм падатковага стымулявання EIS і SEIS: яны дазваляюць прыватным інвестарам атрымліваць ільготы па падаходным падатку ў памеры 30–50%. У Symvan Capital няма асобнага мандата на Усходнюю Еўропу, але фонд працуе з прадпрымальнікамі незалежна ад іх паходжання, калі стартап адпавядае патрабаванням EIS/SEIS. Кампанія інвестуе пераважна на стадыях Seed і ранняга росту, але таксама разглядае Pre-Seed.

У прыватнасці, у 2024 годзе Symvan Capital удзельнічаў у раўндзе на £250 тыс. у стартап Yotewo, AI-платформу для пошуку і найму тэхналагічных спецыялістаў. Сэрвіс дапамагае кампаніям знаходзіць правераных распрацоўшчыкаў, арганізоўваць гутаркі і кіраваць працэсам найму. Адзін з заснавальнікаў — беларус Аляксандр Кажамякін. Паводле яго, перамовы з фондам занялі каля шасці месяцаў, хоць сам фонд звычайным тэрмінам выдачы Term Sheet называе 4–8 тыдняў пасля першай сустрэчы.

05Zubr Capital

Zubr Capital

У адрозненне ад большасці інвестараў у аглядзе, Zubr Capital інвестуе на больш позніх стадыях — Series A, B, C і росту. Звычайна фонд разглядае кампаніі з гадавой выручкай ад $4–5 млн.

Таму, хоць інвестыцыйная кампанія і ўзначаліла Pre-Seed-раўнд Placy на €1 млн, гэта нетыповы кейс для яе стратэгіі. Placy — AI-асістэнт для рынку нерухомасці, які дапамагае аўтаматызаваць камунікацыю з кліентамі і працу агентаў. Стартап заснаваны на Кіпры былымі калегамі з CIAN і Wargaming; сярод сузаснавальнікаў — прадпрымальнік Сяргей Асіпаў.

Рашэнне ўкласціся ў такі ранні праект інвестдырэктар і партнёр фонду Віктар Дзенісевіч тлумачыў перадусім досведам заснавальнікаў і іх папярэднімі вынікамі. У 2021 годзе CIAN выйшла на Нью-Ёркскую фондавую біржу і атрымала ацэнку больш за $1 млрд.

06Acquinox Capital

Acquinox Capital

Інвестыцыйны фонд Acquinox Capital з Люксембурга, у партфелі якога ёсць OpenAI, Anthropic, Bolt і Discord. Працуе са стартапамі ад Pre-Seed да pre-IPO. Цяпер асноўны фокус — на больш сталых кампаніях.

У 2025 годзе Acquinox Capital узначаліў Pre-Seed-раўнд AIstats на $1,1 млн разам з групай бізнес-анёлаў. AIstats — SportsTech-стартап з беларускімі каранямі, заснаваны Яўгенам Сертуковым і Аляксеем Вераб’ём. Кампанія ўжывае камп’ютарны зрок і машыннае навучанне для аналізу футбольных матчаў. На аснове гэтых тэхналогій развівае праграму з аналітыкай для заўзятараў і B2B-платформу для футбольных клубаў, скаўтаў і агентаў.

07Фонды-суінвестары

Фонды-суінвестары

Акрамя лід-інвестараў, у выбарцы ёсць фонды, якія ў апошнія тры гады выступалі суінвестарамі ў раўндах, то-бок таксама маюць досвед фінансавання каманд з фаўндарамі-беларусамі. Але іх цяперашні мандат на Pre-Seed і гатоўнасць узначальваць раўнды могуць адрознівацца.

08Somersault Ventures

Somersault Ventures

Амерыканскі венчурны фонд Somersault Ventures інвестуе ў ЗША і Еўропе ў стартапы пераважна на стадыі Seed. Спецыялізуецца на B2B-праграмным забеспячэнні і маркетплэйсах у вузкіх, недастаткова лічбавізаваных галінах, дзе тэхналагічны прадукт можа заняць дамінантнае становішча. Фонд асабліва цікавіцца заснавальнікамі з Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, а таксама прадпрымальнікамі, звязанымі з UC Berkeley.

Сярод стартапаў, пералічаных у аглядзе, Somersault інвеставаў у Skarbe, прычым на больш ранняй стадыі, чым звычайна.

09Sparkle Ventures

Sparkle Ventures

Інвестыцыйная кампанія Sparkle Ventures спачатку спецыялізавалася на стартапах ранніх стадый у Web3, blockchain, FinTech, AI і лічбавай інфраструктуры. Цяпер пазіцыянуе сябе як інвестыцыйны і кансультацыйны бізнес у DeepTech, які злучае амерыканскія тэхналагічныя кампаніі са стратэгічным капіталам Блізкага Усходу. Прыярытэт — больш сталыя кампаніі на стадыях росту і позніх стадыях.

Тым не менш, Sparkle Ventures удзельнічаў у Pre-Seed-раўндзе Naoma на $440 тыс. Мяркуючы з цяперашняга пазіцыянавання інвестара, гэта хутчэй выключэнне з яго сённяшняга фокусу, чым тыповая здзелка.

10Што ўсё гэта азначае для фаўндараў-беларусаў

Што ўсё гэта азначае для фаўндараў-беларусаў

Стартапы, заснаваныя беларусамі, знаходзяцца ў розных краінах. Yotewo — у Вялікабрытаніі, Placy — на Кіпры, Slickshift — у Польшчы і інш. Інвестыцыі яны таксама прыцягваюць ад міжнародных кампаній. Для фондаў нярэдка важнейшыя доступ да кліентаў, юрыдычная структура і патэнцыял бізнесу, чым краіна паходжання заснавальнікаў. Хаця геаграфічныя абмежаванні ніхто не адмяняў: напрыклад, FIRSTPICK заяўляе фокус на балтыйскіх фаўндарах, а Symvan — на кампаніях, якія адпавядаюць брытанскім EIS/SEIS.

Пры гэтым заўважную ролю адыгрывае досвед фаўндараў. У многіх кейсах заснавальнікі да фандрайзінгу працавалі над вядомымі тэхналагічнымі прадуктамі: PandaDoc, Base CRM, Wargaming і інш. Гэта не даказвае, што дасведчаныя фаўндары часцей прыцягваюць інвестыцыі, аднак папярэдні прафесійны вынік каманды можа быць вельмі важкім аргументам на Pre-Seed.

Імя лід-інвестара бывае важнейшае за суму раўнда. Раўнд на $600 тыс. не азначае, што фонд-лідар інвеставаў усе $600 тыс. Ён мог укласці значна меншую суму, затое дапамог прыцягнуць іншых інвестараў. Таму пры пошуку фінансавання трэба вывучаць не толькі публічны памер раўнда, але і тыповую суму інвестыцыі фонду, гатоўнасць узначальваць раўнды і магчымасць удзелу бізнес-анёлаў.

Мандаты мяняюцца, фонды пераходзяць да новых стадый, геаграфічныя абмежаванні могуць станавіцца больш жорсткімі, чым можна меркаваць з гісторыі канкрэтнай здзелкі. Таму фаўндарам, якія збіраюць Pre-Seed-раўнд проста цяпер, можна параіць пачынаць пошук не з максімальна доўгага спісу VC, а з інвестараў, чые рэальныя здзелкі супадаюць са стадыяй, геаграфіяй, бізнес-мадэллю і патрэбай кампаніі ў лід-інвестары.