AI выкарыстоўваюць 71% хелстэк-стартапаў.Як яны даказваюць, што іх софт сапраўды добры?

00Пра даследаванне

Гэта другі тэкст на аснове HealthTech in Motion — даследавання пра міжнародныя хелстэк-стартапы, заснаваныя беларусамі. У першай частцы мы разбіраліся, хто сёння стварае праекты ў сферы здароўя і чаму тры чвэрці кампаній запускаюць ужо дасведчаныя заснавальнікі. Сёння пагаворым пра тое, што стаіць за іх тэхналогіямі. Паводле даследавання, у 16 з 28 кампаній (57%) публічных навуковых, клінічных або рэгуляторных сігналаў не выяўлена. Але гэта не азначае, што тэхналогіі не тэстуюцца або не працуюць. У астатніх 12 публічны след ёсць і выглядае па-рознаму.

01Праверка тэхналогіі

Калі правяраюць саму тэхналогію

Напрыклад, Skinive, AI-сэрвіс для распазнавання праблем са скурай, тэставаў дакладнасць алгарытму распазнавання паталогій. У апублікаванай працы кампанія параўнала дзве версіі, навучаныя на 64 тыс. і 115 тыс. выяў. Для злаякасных новаўтварэнняў адчувальнасць навейшай версіі дасягала 95,4%.

HeartScan, праграма для маніторынгу працы сэрца з дапамогай смартфона, правяраў, як алгарытм распазнае падзеі сардэчнага цыкла. Для гэтага выкарыстоўвалі 7 700+ гадзін запісаў акселерометра ва ўмовах шуму і руху, сабраных з розных мадэляў смартфонаў. Найлепшая версія алгарытму выяўляла момант адкрыцця аартальнага клапана з дакладнасцю 99,8%. Пакуль праца апублікаваная як прэпрынт.

Doctorina, AI-сэрвіс для медыцынскіх кансультацый, пайшоў іншым шляхам: каманда параўнала дыягнастычныя вынікі свайго алгарытму з вынікамі лекараў і іншых AI-мадэляў. Для гэтага выкарыстоўвалі 150 змадэляваных кансультацый першаснай дапамогі. Дыягназ Doctorina супаў з эталонным у 82% выпадкаў супраць 57% у лекараў. Акрамя таго, алгарытм стартапа паказаў найвышэйшую дакладнасць дыягностыкі ў параўнанні з frontier-мадэлямі (Claude Opus 5, GPT-5.6, Gemini 3.1 Pro, Kimi K3). Гэта даследаванне таксама пакуль апублікаванае як прэпрынт.

02Ацэнка зменаў у карыстальнікаў

Калі даследуюць не толькі алгарытм

Flo Health, праграма для жаночага здароўя, даследуе розныя аспекты свайго прадукту. Напрыклад, два пілотныя рандомізаваныя даследаванні з удзелам больш як 400 жанчын тычыліся ролі адукацыйнага кантэнту ў пытаннях менструальнага здароўя, ПМС і ПМДР. Пасля заканчэння даследаванняў, якія доўжыліся тры месяцы, удзельніцы сталі лепш разбірацца ў пытаннях жаночага здароўя і адзначылі паляпшэнне некаторых паказчыкаў. А група з ПМС і ПМДР — змяншэнне выяўленасці сімптомаў. Акрамя таго, кампанія правярала дакладнасць свайго Symptom Checker на змадэляваных выпадках эндаметрыёзу, міёмы і сіндрому полікістозных яечнікаў. У 83–88% выпадкаў высновы кампаніі супалі з ацэнкамі незалежных лекараў. Сёлета Flo зарэгістравала даследаванне функцыі лічбавай кантрацэпцыі.

Goodville, мабільная гульня, якая выкарыстоўвае гульнявыя механікі для падтрымкі ментальнага здароўя, вывучала не алгарытм, а змены ў карыстальнікаў. Кампанія правяла 6-тыднёвае даследаванне больш як 1 700 чалавек з сімптомамі дэпрэсіі. Каля 60% паведамілі пра змяншэнне выяўленасці сімптомаў за гэты перыяд. Але варта адзначыць: даследаванне было назіральным, без рандомізацыі і кантрольнай групы. Гэта значыць, яно фіксавала змены ў карыстальнікаў на той момант, але не даказвала, што менавіта праграма стала іх прычынай.

CleverPoint, платформа для ацэнкі псіхафізіялагічнага стану на аснове EEG/ECG і віртуальнай рэальнасці, выступала не аб’ектам, а інструментам даследавання. З яе дапамогай у 400+ суднавых афіцэраў і інжынераў ацэньвалі рэакцыю мозгу і цела на кагнітыўную нагрузку. У 73,8% удзельнікаў выявілі выяўлены стрэс, а ва ўдзельнікаў старэйшых за 40 гадоў — зніжэнне кагнітыўных функцый ва ўмовах стрэсу. То-бок тут даследавалі не дакладнасць CleverPoint, а стан людзей з дапамогай тэхналогіі.

03Клінічная праверка

Ад пілота з 40 дзецьмі да тэставання на 1 000 пацыентаў

Яшчэ тры стартапы, паводле даследавання, знаходзяцца на той ці іншай стадыі клінічнай праверкі. Bloom, AI-нутрыцыёлаг і трэкер харчавання, кажа ў матэрыялах для інвестараў пра тэставанне клінікамі. VR NeuroLink AI, распрацоўшчык VR-тэхналогіі для нейрарэабілітацыі, паведамляе пра праверку прадукту на 1 000+ пацыентаў. MindMuscle, нейрафідбэк-платформа і EEG-гарнітура для дзяцей з СДВГ, — пра пілот з 40+ дзецьмі і працу з пяццю педыятрычнымі клінікамі ў ЗША.

Паколькі метадалогія і вынікі гэтых праверак публічна недаступныя, немагчыма вызначыць, што яны паказалі. Таму гэтыя кейсы ў даследаванні ўлічваюцца асобна ад апублікаваных навуковых прац.

04Акадэмічны след

Калі стартап трапляе ў поле зроку навукоўцаў

Яшчэ некалькі стартапаў з выбаркі трапілі ў незалежныя навуковыя працы. Хоць прысутнасць у акадэмічнай літаратуры не азначае адназначнай эфектыўнасці прадукту: у аглядзе можа быць і паўнавартасны аналіз, і простая згадка ў якасці прыкладу.

Напрыклад, Skinive прынамсі двойчы трапляў у поле зроку незалежных даследаванняў: праграму параўноўвалі з іншымі AI-сэрвісамі для аналізу скуры — паводле заяўленай дакладнасці, удзелу лекараў, рэгуляторнага статусу і таго, наколькі поўна прадукт раскрывае інфармацыю карыстальнікам. Stork, праграма для адсочвання цяжарнасці, таксама аналізавалася ў незалежным даследаванні праграм для самакантролю падчас цяжарнасці разам з іншымі прадуктамі.

У той час як Soula прыводзілася як прыклад існага рашэння, а даныя з даследавання Zing Coach выкарыстоўваліся ў межах акадэмічнай публікацыі, але без ацэнкі эфектыўнасці самой праграмы.

05Рэгуляванне, ISO, патэнты

Іншыя прыкметы сталасці: рэгуляванне, ISO, патэнты

Для некаторых хелстэк-прадуктаў даследаваннямі справа не абмяжоўваецца: калі стартап мае намер выкарыстоўваць прадукт у медыцынскіх мэтах, яму давядзецца прайсці працэдуру рэгулявання як медыцынскага вырабу. У выбарцы такі шлях ёсць у дзвюх кампаній: Skinive мае CE-маркіроўку (медыцынскі выраб класа I паводле EU MDR), а VR NeuroLink AI праходзіць сертыфікацыю як медыцынскі выраб класа IIa.

Сярод іншых прыкмет сталасці кампаній — патэнты і стандарты менеджменту. Skinive сертыфікаваны паводле ISO 13485 — стандарту кіравання якасцю пры распрацоўцы медыцынскіх вырабаў. Flo Health мае сертыфікаты ISO 27001 і ISO 27701 у галіне інфармацыйнай бяспекі і прыватнасці даных. Паводле паведамлення кампаніі, гэта адзіная femtech-праграма, сертыфікаваная паводле абодвух стандартаў. MindMuscle атрымаў у ЗША патэнт на сваю EEG-гарнітуру.

06Каментар эксперта

Калі добрых метрык ужо недастаткова

Як бачым, адзінай лесвіцы доказнасці ў HealthTech няма. Алгарытм аналізу сігналаў сэрца або медыцынскае ПЗ для ацэнкі новаўтварэнняў на скуры вырашаюць розныя задачы. Адпаведна, ім патрэбныя розныя даследаванні і розныя ўзроўні доказнасці. Дзе праходзіць гэтая мяжа і ў які момант прадукту ў сферы лічбавага здароўя ўвогуле патрэбная клінічная валідацыя? Каментуе кіраўнік тэхналагічнай кампаніі з шматгадовым досведам распрацоўкі digital health-прадуктаў для амерыканскага рынку, у тым ліку праектаў для буйных шпіталяў і healthcare enterprises. Кампанія рэалізавала некалькі соцень праектаў. Эксперт папрасіў захаваць ананімнасць.